Tłumacz przysięgły u notariusza — kiedy jest wymagany

Jeśli którakolwiek ze stron nie zna polskiego na tyle, żeby zrozumieć treść aktu, notariusz nie sporządzi czynności bez tłumacza. Nie chodzi o formalność. Bez tego akt można później podważyć.

Kiedy prawo wymaga tłumacza przy czynności notarialnej

Punktem wyjścia jest art. 2 § 3 Prawa o notariacie: czynności notarialnych dokonuje się w języku polskim. Na żądanie strony notariusz może dokonać czynności dodatkowo w języku obcym — własną znajomością języka wykazaną tak jak u tłumaczy przysięgłych albo korzystając z pomocy tłumacza przysięgłego.

Drugi przepis jest jeszcze bardziej praktyczny. Art. 87 § 1 pkt 1 Prawa o notariacie nakazuje notariuszowi przetłumaczyć akt osobiście albo przy pomocy tłumacza, jeżeli osoba biorąca udział w czynności nie zna języka polskiego i do czynności nie dołączono przekładu na znany jej język.

Zwróć uwagę na jedno słowo. Art. 87 mówi o „tłumaczu”, nie o „tłumaczu przysięgłym”. Czy zatem wystarczy znajomy, który dobrze mówi po polsku? W praktyce — nie. Notariusze niemal bez wyjątku wymagają tłumacza z listy Ministerstwa Sprawiedliwości, bo to jedyny sposób, żeby udokumentować w akcie, kto tłumaczył i na jakiej podstawie. Notariusz odpowiada za to, że strona rozumiała, co podpisuje. Nie ryzykuje.

Ten sam przepis obejmuje osoby głuche, nieme i głuchonieme. Notariusz musi się upewnić, że treść czynności jest im dokładnie znana i zrozumiała, i może w tym celu przywołać biegłego.

Stan na: wrzesień 2026.

Najczęstsze sytuacje

Zakup mieszkania lub domu. Najczęstszy powód, dla którego dzwoni się do nas w tej sprawie. Cudzoziemiec kupuje lokal w Warszawie, akt czyta się w całości na głos, tłumacz przekłada go zdanie po zdaniu. To samo dotyczy umowy deweloperskiej i umowy przedwstępnej w formie aktu.

Pełnomocnictwo. Wyjeżdżasz i chcesz, żeby ktoś działał w Twoim imieniu — przy sprzedaży nieruchomości, w sprawie spadkowej, wobec urzędu. Jeśli mocodawca nie zna polskiego, tłumacz jest przy podpisaniu.

Spółka. Umowa spółki z o.o., zmiana umowy, protokół zgromadzenia wspólników, sprzedaż udziałów. Przy wspólnikach zagranicznych obecność tłumacza jest standardem, a przy zawiązaniu spółki bywa też potrzebne pisemne tłumaczenie dokumentów rejestrowych spółki-matki.

Sprawy spadkowe. Akt poświadczenia dziedziczenia, oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, dział spadku. Termin na odrzucenie spadku jest zawity, więc tu liczy się każdy dzień — a tłumacza trzeba mieć na konkretną godzinę.

Umowa majątkowa małżeńska. Intercyza przed ślubem albo rozdzielność majątkowa w trakcie małżeństwa, gdy jeden z małżonków jest obcokrajowcem.

Oświadczenie o poddaniu się egzekucji. Krótka czynność, często przy najmie okazjonalnym — ale skutki dotkliwe, więc notariusz pilnuje zrozumienia szczególnie uważnie.

Osobno warto zaznaczyć: przy zwykłym poświadczeniu własnoręczności podpisu część notariuszy nie wymaga tłumacza, bo poświadczają podpis, a nie treść. To zależy od kancelarii. Zapytaj przy umawianiu terminu — jeśli tłumacz nie jest potrzebny, oszczędzasz cały koszt.