Tłumaczenie przysięgłe a zwykłe — różnice i ceny

Tłumaczenie przysięgłe ma moc dokumentu urzędowego, zwykłe nie ma żadnej. Różnica to pieczęć tłumacza z listy Ministerstwa Sprawiedliwości, wpis do repertorium i odpowiedzialność zawodowa. Urząd, sąd i notariusz przyjmą tylko przysięgłe. Pracodawca, klient i uczelnia zwykle zadowolą się zwykłym.

Różnice w jednej tabeli

	Tłumaczenie przysięgłe	Tłumaczenie zwykłe
Kto wykonuje	tłumacz z listy Ministerstwa Sprawiedliwości	dowolny tłumacz
Podstawa prawna	ustawa z 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego	brak, umowa z klientem
Oznaczenie	okrągła pieczęć, podpis, formuła poświadczająca, numer w repertorium	brak
Moc prawna	dokument o charakterze urzędowym	tekst informacyjny
Forma	papier z pieczęcią albo PDF z kwalifikowanym podpisem elektronicznym	dowolny plik
Strona rozliczeniowa	1125 znaków ze spacjami	1600–1800 znaków ze spacjami
Rozpoczęta strona	liczy się jako cała	zwykle zaokrągla się w dół
Odpowiedzialność	zawodowa, przed Komisją Odpowiedzialności Zawodowej	cywilna, na zasadach ogólnych
Przyjmuje je	urząd, sąd, USC, wydział komunikacji, uczelnia przy nostryfikacji	pracodawca, kontrahent, redakcja, klient
Cena od	45 zł za stronę	zależy od pary językowej i tematu

Jeśli tabela wystarczyła — to dobrze. Reszta tekstu jest dla tych, którzy muszą jeszcze komuś tę różnicę wytłumaczyć albo sprawdzić, czy w ich sprawie da się zapłacić mniej.

Co daje pieczęć tłumacza przysięgłego

Tłumacz przysięgły to zawód zaufania publicznego, a nie stopień zaawansowania. Żeby na tę listę wejść, trzeba mieć wykształcenie wyższe, pełną zdolność do czynności prawnych, niekaralność i zdany egzamin państwowy przed Państwową Komisją Egzaminacyjną. Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi listę, którą każdy może sprawdzić online.

Pieczęć zamawia Minister Sprawiedliwości w Mennicy Polskiej. W otoku jest imię i nazwisko tłumacza, w środku język i numer pozycji na liście. Wzór podpisu i odcisk pieczęci tłumacz składa Ministrowi Sprawiedliwości, ministrowi spraw zagranicznych i wojewodzie — dzięki temu MSZ może później nałożyć na takie tłumaczenie klauzulę apostille bez drogi przez sąd okręgowy.

Na każdym poświadczonym tłumaczeniu tłumacz musi napisać, czy sporządził je z oryginału, czy z odpisu lub kopii. To jedno zdanie decyduje o tym, czy urząd dokument przyjmie. Dlatego u nas skan wystarcza do wyceny i do rozpoczęcia pracy, a oryginał pokazuje się przy odbiorze — i tylko wtedy, gdy urząd wymaga klauzuli „tłumaczenie z oryginału”.

Każda czynność trafia do repertorium: data, zleceniodawca, opis dokumentu, rodzaj czynności, wynagrodzenie. Numer z repertorium widnieje na tłumaczeniu. Jeśli za pięć lat sąd zapyta, kto i kiedy tłumaczył ten akt, odpowiedź jest w repertorium.

Tłumaczenie uwierzytelnione, poświadczone, przysięgłe — trzy nazwy, jedna usługa

W cennikach i rozmowach z urzędnikami krążą trzy określenia. Znaczą to samo.

• Tłumaczenie przysięgłe — nazwa potoczna, najczęściej wpisywana w wyszukiwarkę
• Tłumaczenie uwierzytelnione — nazwa używana w pismach urzędowych i w przepisach o obrocie dokumentami
• Tłumaczenie poświadczone — nazwa, którą jako poprawną rekomenduje środowisko tłumaczy, bo przysięga dotyczy tłumacza, a poświadczenie dokumentu

Jeżeli urząd napisał w decyzji „tłumaczenie uwierzytelnione”, nie szukaj innej usługi. Zamawiasz tłumaczenie przysięgłe.

Kiedy urząd nie przyjmie tłumaczenia zwykłego

Lista sytuacji, w których pieczęć jest obowiązkowa, a nie mile widziana:

• Urząd stanu cywilnego. Artykuł 31 Prawa o aktach stanu cywilnego wymaga urzędowego tłumaczenia przez tłumacza przysięgłego z listy polskiego Ministerstwa Sprawiedliwości, tłumacza przysięgłego z innego państwa UE albo Europejskiego Obszaru Gospodarczego, albo przez konsula. Dotyczy transkrypcji aktu, ślubu z obcokrajowcem, uzupełnienia aktu.
• Wydział komunikacji. Rejestracja auta sprowadzonego z zagranicy — dokumenty w języku obcym idą z tłumaczeniem przysięgłym.
• Sąd i prokuratura. Dowód w postaci dokumentu obcojęzycznego wymaga tłumaczenia poświadczonego.
• Notariusz. Przy czynności z udziałem osoby nieznającej polskiego oraz przy dokumentach obcojęzycznych dołączanych do aktu.
• Uczelnie przy nostryfikacji i uznaniu wykształcenia. Dyplom, suplement i świadectwo idą z tłumaczeniem przysięgłym — szerzej w tekście o tłumaczeniu dyplomu i nostryfikacji.
• ZUS, urząd skarbowy, urząd wojewódzki. Przy sprawach emerytalnych, rozliczeniach zagranicznych dochodów i legalizacji pobytu.
• Banki i ubezpieczyciele — przy sprawach spadkowych i odszkodowawczych, choć tu wymóg wynika z wewnętrznej procedury, a nie z przepisu.

I druga lista, krótsza, ale ważniejsza dla portfela. Zwykłe wystarczy, gdy tłumaczysz:

• CV, list motywacyjny, portfolio — także wtedy, gdy aplikujesz za granicę; więcej o tym w tekście o tłumaczeniu CV
• stronę internetową, ofertę, materiały marketingowe
• korespondencję firmową, notatki, instrukcje wewnętrzne
• dokumentację techniczną, jeśli odbiorca nie wymaga poświadczenia
• teksty do publikacji, prezentacje, artykuły

Są też dwa przypadki, w których urząd nie potrzebuje żadnego tłumaczenia. Dowód rejestracyjny wydany w państwie Unii nie wymaga tłumaczenia w zakresie kodów zharmonizowanych — organ rejestrujący może o nie poprosić tylko wtedy, gdy ma wątpliwości co do danych nieoznaczonych kodem. A wielojęzyczny odpis skrócony aktu stanu cywilnego albo wielojęzyczny formularz standardowy dołączony do odpisu bywa przyjmowany bez tłumaczenia w całej Unii.

Sprawdzenie tych dwóch rzeczy zajmuje jeden telefon i oszczędza od 95 zł wzwyż. Wolimy to napisać, niż sprzedać tłumaczenie, którego nikt nie potrzebował.

Strona rozliczeniowa: 1125 znaków w przysięgłym, 1800 w zwykłym

Największe nieporozumienie w wycenach. Strona rozliczeniowa nie ma nic wspólnego z kartką.

W tłumaczeniu przysięgłym strona to 1125 znaków ze spacjami. Jednostka pochodzi z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości o wynagrodzeniu za czynności tłumacza przysięgłego i rynek prywatny przejął ją w całości. Stronę rozpoczętą liczy się jako całą — jeden akapit ponad limit to kolejna strona.

W tłumaczeniu zwykłym strona to zwykle 1800 znaków ze spacjami, czasem 1600. Żaden przepis tego nie ustala; to konwencja branżowa, która wzięła się z maszynopisu: 30 wierszy po 60 znaków.

Praktyczny wniosek: ta sama treść ma w przysięgłym o około 60 procent więcej stron niż w zwykłym. Dwustronicowy akt małżeństwa liczący 2000 znaków to w przysięgłym dwie strony, w zwykłym jedna. Porównywanie ceny „za stronę” między jednym a drugim bez sprawdzenia jednostki nie ma sensu.

Liczy się tekst przetłumaczony, nie źródłowy. A w tłumaczeniu przysięgłym do znaków wchodzi też opis: pieczęci, znaków wodnych, podpisów odręcznych, adnotacji na marginesie. Akt urodzenia z trzema pieczęciami i dwoma wzmiankami dodatkowymi urośnie bardziej, niż wynika z samego tekstu.

Ile kosztuje jedno i drugie

Tłumaczenie przysięgłe liczymy od 45 zł za stronę 1125 znaków ze spacjami. Ceny za typowe dokumenty:

Dokument	Cena od
Paszport lub dowód osobisty	90 zł
Akt urodzenia	95 zł
Prawo jazdy	95 zł
Akt małżeństwa lub rozwodu	110 zł
Zaświadczenie medyczne	140 zł
Świadectwo pracy	150 zł
Dyplom z suplementem	170 zł
Umowa	190 zł

Tłumaczenie zwykłe wycenia się indywidualnie — decyduje para językowa, temat i objętość. Przy tekstach ogólnych bywa o kilkanaście do kilkudziesięciu procent tańsze od przysięgłego za tę samą treść, głównie dzięki większej stronie rozliczeniowej i brakowi opisu pieczęci. Przy specjalistycznych — medycznych, patentowych, technicznych — potrafi kosztować tyle samo albo więcej, bo płaci się za wiedzę, nie za pieczęć.

Terminy mamy takie same dla obu: standardowy 5 dni roboczych, przyspieszony 2–3 dni z dopłatą 25 procent, ekspres w jeden dzień roboczy z dopłatą 100 procent. Pełne zestawienie stawek i dopłat znajdziesz w tekście o tym, ile kosztuje tłumaczenie przysięgłe.

Przekład, tłumaczenie, translacja — czy to to samo

Trzy słowa, jedna czynność, różne rejestry.

Tłumaczenie to słowo neutralne i najszersze. Obejmuje pisemne i ustne, przysięgłe i zwykłe. Tak mówią przepisy i tak mówią klienci.

Przekład brzmi bardziej literacko i w praktyce zarezerwowany jest dla tekstów, w których liczy się forma: prozy, poezji, dramatu, eseju. Nikt nie powie „przekład aktu urodzenia” — i słusznie, bo w akcie urodzenia nie ma nic do interpretacji.

Translacja to kalka z angielskiego, w polszczyźnie używana głównie w informatyce i biologii. W biurze tłumaczeń nie oznacza nic dodatkowego.

Różnica „przekład a tłumaczenie” nie ma znaczenia prawnego. Urząd nie odrzuci dokumentu dlatego, że w nagłówku napisano jedno zamiast drugiego. Ma za to znaczenie praktyczne: jeśli szukasz kogoś do książki, szukaj tłumacza literackiego, a nie przysięgłego. To dwa różne zawody, które łączy tylko język.

Najczęstsze pytania

Czym różni się tłumaczenie przysięgłe od zwykłego? Przysięgłe wykonuje tłumacz z listy Ministerstwa Sprawiedliwości, opatruje je pieczęcią, formułą poświadczającą i numerem w repertorium. Ma moc dokumentu urzędowego. Zwykłe nie ma pieczęci ani mocy prawnej i służy do zrozumienia treści.

Czy urząd przyjmie tłumaczenie zwykłe? Nie, jeśli przepis wymaga tłumaczenia uwierzytelnionego — dotyczy to USC, wydziału komunikacji, sądu, notariusza, uczelni przy nostryfikacji, ZUS i urzędu skarbowego. W sprawach, gdzie przepisu nie ma, decyduje instytucja.

Ile znaków ma strona tłumaczenia przysięgłego? 1125 znaków ze spacjami. Jednostka pochodzi z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Stronę rozpoczętą liczy się jako całą. W tłumaczeniu zwykłym strona to zwykle 1800 znaków ze spacjami.

Czy tłumaczenie przysięgłe może być w PDF? Tak, jeśli tłumacz podpisze je kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Taki plik ma tę samą moc co papier z pieczęcią. Część urzędów nadal prosi o wersję papierową, dlatego wysyłamy PDF tego samego dnia, a papier kurierem.

Czy tłumaczenie zwykłe można później „uwierzytelnić”? Tłumacz przysięgły może poświadczyć cudze tłumaczenie, ale musi je sprawdzić i wziąć za nie odpowiedzialność. W praktyce zajmuje to tyle czasu co tłumaczenie od zera i rzadko wychodzi taniej.

Tłumaczenie uwierzytelnione a przysięgłe — czy to różne usługi? To ta sama usługa pod trzema nazwami: przysięgłe, uwierzytelnione, poświadczone. Jeśli urząd napisał „uwierzytelnione”, zamawiasz tłumaczenie przysięgłe.

Czy do CV potrzebne jest tłumaczenie przysięgłe? Nie. CV, list motywacyjny i portfolio to dokumenty prywatne — wystarczy tłumaczenie zwykłe. Pieczęć bywa potrzebna dopiero przy załącznikach: dyplomie, świadectwie pracy, zaświadczeniu o niekaralności.

Kto odpowiada za błąd w tłumaczeniu przysięgłym? Tłumacz przysięgły odpowiada zawodowo przed Komisją Odpowiedzialności Zawodowej działającą przy Ministrze Sprawiedliwości. Sankcje sięgają zawieszenia i pozbawienia prawa wykonywania zawodu. Przy tłumaczeniu zwykłym zostaje odpowiedzialność cywilna na zasadach ogólnych.